1 - امام صادق عليه السّلام خود به ما فرموده : دو حديثى كه با هم تعارض دارند آن را كه با اخبار عامّه موافق است واگذاريد و به آن اعتماد نكنيد . « 1 » 2 - در خصوص داستان اورياى مورد بحث از امام صادق عليه السّلام روايتى به ما رسيده كه وقتى از آن حضرت پرسيده شد : نظر شما درباره آنچه مردمان راجع به داود و همسر اوريا مىگويند چيست ؟ فرمود : اين چيزى است كه عامّه ( پيروان مكتب خلفا ) مىگويند . امام صادق عليه السّلام در اين حديث تصريح مىكند كه منشأ گفتار مردم درباره داود و بيوه اوريا ، عامّه ، يعنى پيروان مكتب خلفا هستند ، پس اين سخن يقينا از سوى آنان در كتب و مدارك مكتب اهل بيت منتشر شده است . و ما اين روايات را در جاى خود ، « روايات منتقله » ، يعنى منتقل شده از مكتب خلفا به مكتب اهل بيت ناميده‌ايم . « 2 » و اگر در جستجوى مصدر اين روايت در كتب تاريخ و تفسير مكتب خلفا برآييم « 3 » در مىيابيم كه راويان اين روايت آن را از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلم نقل نكرده‌اند ، و نگفته‌اند رسول خدا اين را گفته است ، مگر در يك روايت كه سيوطى در تفسير آيه مورد بحث از يزيد رقاشى از انس آورده ، و ما بطلان آن را در گذشته اين بحث آشكار كرديم . اما داستان زيد و زينب ، رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلم با تزويج زينب به زيد ، قانون برابرى نسبى يا تبعيض نژادى را كه از اصول شناخته شده عصر جاهلى بود شكست و آن را به قانون برابرى اسلامى تبديل كرد ، آن حضرت پس از اين توفيق بزرگ ، از جانب خداى متعال مأموريت يافت تا - با ازدواج با مطلّقه زيد - قانون پسرخواندگى را هم كه از اصول شناخته شده جاهليت بود بشكند ، و اين كار پيامبر اكرم همانند كار داود عليه السّلام در ازدواج با بيوه اوريا و تبديل قانون جاهلى به قانون اسلامى بود . همه انبياى الهى در اجراى احكام اسلام چنين‌اند ، پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلم در ابطال قانون " ربا " و قانون " خونخواهى اعراب جاهلى " نيز چنين كرد و با مردود شمردن سودهاى ربائى عمويش عباس و هدر دانستن خون فرزند

--> ( 1 ) - معالم المدرستين 3 / 336 ( 2 ) - به بحث " روايات منتقله " در جلد دوم : " القرآن الكريم و روايات المدرستين " مراجعه شود . ( 3 ) - به تفسير آيه در تفسير طبرى و قرطبى و ابن كثير و سيوطى مراجعه شود .